Nieuwsbrief Imane

Blijf op de hoogte van onze laatste nieuwtjes!

De drie

 Drie vzw’s van Marokkaanse Antwerpenaren van de tweede generatie en de stad Antwerpen slaan na jaren van trial en error de handen in elkaar om het geboortedorp van hun ouders nieuw leven in te blazen. ‘We zullen nog een tijdje geld naar onze families blijven opsturen, maar daarmee gaat het dorp er niet vooruit. Ooit komt de dag dat niemand nog geld opstuurt.’ De vzw’s hopen ook op middelen van het federaal ontwikkelingsagentschap.

Mohamed Bouziani is een Marokkaanse Borgerhoutenaar van de tweede generatie. Zijn vader migreerde in de jaren zeventig naar België vanuit Ouled Daoud, een dorp in het rurale en onderontwikkelde noordoosten van Marokko.
‘Hij stuurde elke maand een klein bedrag naar huis om zijn ouders te onderhouden, omdat het zo hoorde’, zegt Bouziani. ‘Vandaag help ik nog altijd mijn grootmoeder met 50 euro per maand. Het mens is slecht te been. Zodra ze ziek wordt, stuur ik iets extra, want ze heeft echt niets.’
‘Ik weet niet of mijn kinderen nog geld zullen sturen naar hun neven of nichten. De bedragen zullen generatie na generatie kleiner worden. Ooit komt de dag dat niemand nog geld zal sturen.’
Daarom vatte Bouziani al begin jaren 2000 het plan op om het dorp van zijn vader nieuw leven in te blazen: ‘Vanuit Ouled Daoud en andere gehuchten in de buurt zijn indertijd ongeveer 2.000 arbeidsmigranten naar België vertrokken, vooral naar Antwerpen. Decennia gebeurde in de regio niets: er was geen elektriciteit, geen stromend water, geen werk. Als de diaspora weer in het dorp zou investeren, zou het op een dag op eigen benen kunnen staan en geen geld meer van de diaspora nodig hebben om te overleven. Althans, dat was mijn droom.’
Vijftien jaar later heeft Ouled Daoud dankzij de diaspora, na vallen en opstaan, een kleine metamorfose ondergaan. ‘Het begon met een jaarlijks festival in het dorp voor de diaspora. Een landbouwingenieur die voor de Marokkaanse overheid werkte en nog in het dorp woonde - een van de weinige die had gestudeerd - stelde daar aan ons voor om in de lokale landbouw te investeren.’
‘We richtten de vzw Imane op, kochten een stuk grond, zetten er een gebouw op en startten een coöperatie met een imkerij en een olijfpers. Met Europees geld heeft de Marokkaanse overheid duizenden hectare olijfbomen geplant, daar heeft Ouled Daoud mee van geprofiteerd. Dit draait goed.’
Later volgde nog een kippenkwekerij met 10.000 kippen, waarvoor de coöperatie zelfs subsidies kreeg van de ontwikkelingsorganisatie van de Verenigde Naties.
Geitenkaas
In 2010 toonde ook de stad Antwerpen interesse. ‘Het vorige stadsbestuur gooide de ontwikkelingssamenwerking over een andere boeg. We stapten af van ons stedenbandenverhaal en wilden voortaan migrantenverenigingen van de diaspora bij onze ontwikkelingssamenwerking betrekken, omdat dit ook de sociale cohesie in de stad vergroot’, zegt Daan Sanders van de stadsdienst ontwikkelingssamenwerking. ‘Zo zijn we met de Marokkaanse, Congolese en Ghanese gemeenschap beginnen samen te werken.’
Al snel sprongen andere vzw’s van de Marokkaanse diaspora op de kar, zoals Steunproject van Ali Kaddouri en Marobel van Brahim Bairi. Hun wortels liggen ook in de regio van Ouled Daoud.
‘Met onze vzw waren al langer op zoek naar een manier om in ons dorp van herkomst te investeren, omdat we zagen dat geld opsturen niet duurzaam was’, zegt Kaddouri. ‘Imane was een pionier en heeft alles zelf moeten uitzoeken. Toen wij in Bni Kitoune, het gehucht vlak naast Ouled Daoud, ook met een coöperatie begonnen, konden we meteen rekenen op ondersteuning van de stad.’
De coöperatie van Kaddouri investeerde niet in kippen, maar in geiten. ‘Alleen alleenstaande vrouwen kunnen lid worden van de coöperatie, omdat zij het kwetsbaarst zijn. Ze hoeden en melken de geiten en maken er ook kaas van. Die kaas wordt verkocht en met de opbrengst investeren we in gezondheidszorg en onderwijs.’
Naïeve droom
De droom van Bouziani en Kaddouri dat het hele dorp een graantje van de coöperaties zou meepikken, is nog veraf. Als de coöperaties al winst boeken, vloeit een groot deel ervan terug naar de investeerders, de diaspora dus. De coöperatie van Imane vzw stelt momenteel vier dorpelingen fulltime te werk, die van Steunproject geef zes à zeven vrouwen een inkomen. Maar in regio Ouled Daoud wonen 5.000 mensen.
‘Alle dorpelingen kunnen tegen een spotprijs bij onze coöperatie honing kopen’, zegt Bouziani. ‘Binnen de drie dagen na oogst kunnen ze er voor een symbolische dirham ook hun olijven laten persen. Als een boer alle olijven in de regio op een traditionele manier zou moeten persen, zouden de inwoners tot een jaar moeten wachten en veel additieven aan de olijfolie moeten toevoegen. Tot slot hebben heel wat dorpelingen als geste ook enkele kuikentjes gekregen. Maar het klopt, nog lang niet iedereen wint erbij.’
‘Het grote probleem is dat de afzetmarkt voor olijven en honing nog te klein is’, zegt Bouziani. ‘Ooit zaten we met 3.000 kilogram honing waardoor de prijs zakte van 12 naar 5 euro per kilogram.’ Uiteindelijk moest de diaspora kilo’s honing opkopen.
‘Geitenkaas wordt in het noordoosten van Marokko amper gegeten’, zegt Ali Kaddouri. ‘We zoeken een manier om de kaas in het zuiden van het land aan de man te brengen. Als we het product willen commercialiseren, moeten we inzetten op supermarkten en export. Hoe meer we verkopen, hoe beter het dorp ervan wordt.’
Groter en industriëler
Kaddouri: ‘Onze droom was dat we na vijf jaar geen geld meer naar onze familie zouden hoeven te sturen, omdat het dorp op eigen benen zou staan. Die droom is nog niet gerealiseerd.’
‘De “remittances” zijn niet verdwenen, zelfs niet verminderd’, beaamt Bouziani. ‘Misschien zijn we naïef geweest, maar door ons engagement hebben andere coöperaties kunnen bloeien en hebben we ook het lokale bestuur van Ouled Daoud wakker geschud om weer te investeren in openbare wagen en stromend water.’
‘In 2000 was er nog geen elektriciteit, nu heeft elk huis elektriciteit. Verandering komt altijd van buitenaf, maar gaat traag.’
‘We zullen nooit 5.000 lokale bewoners aan werk kunnen helpen’, zegt Kaddouri. ‘Misschien hooguit enkele honderden. Maar dan zullen we het groter en industriëler moeten aanpakken.’
In plaats van naast elkaar te werken besloten de drie vzw’s (Imane, Steunproject en Marobel), de burgemeester van Ouled Daoud en de stad Antwerpen onlangs om de handen in elkaar te slaan en met de hulp van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten een subsidiedossier in te dienen bij het federaal ontwikkelingsagentschap. Als de federale overheid met geld over de brug komt, zou het voor het eerst zijn dat de diaspora zo’n centrale rolt krijgt in een vrij unieke vorm van publiek-private ontwikkelingssamenwerking (zie inzet).
Nu nog toeristen
‘Onze droom blijft’, zegt Kaddouri, die intussen zowat de trekker is geworden. ‘In 2019 of 2020 hopen we zelfs met gemeenschapstoerisme van start te gaan.’
De mosterd haalde hij bij studenten. ‘Elk jaar gaan studenten van de Karel de Grote Hogeschool naar de regio op uitwisseling. Het eerste jaar waren veel dorpelingen sceptisch. Wat hebben wij bij die studenten te winnen, vroegen ze zich af. Wel, zij betalen 20 euro per dag voor onderdak bij een gastgezin en zorgen zo voor een tijdelijk inkomen. Het enthousiasme is nu zo groot dat elk gezin een student wil opvangen!
‘Als we ook toeristen kunnen lokken, zouden nog meer gastgezinnen eraan kunnen verdienen’, zegt Kaddouri. ‘Elk lid van de diaspora heeft in de regio nog wel een huis dat door een familielid wordt bewoond. We zouden graag hebben dat zij die huizen opknappen. De infrastructuur moet op punt staan. Er moeten wandelpaden komen, ... We hebben al contact gelegd met Joker. Het potentieel is in elk geval groot. Kom in 2020 nog eens terug.’ (lacht)
 Yves Delepeleire
Antwerpen

 

Brahim, Mohamed en Ali

Steun ons

Zonder uw hulp is het niet mogelijk !

Uw steun is essentieel voor de goede werking van Imane. U kunt deelnemen aan de financiering van onze projecten en aan de structurele kosten die noodzakelijk zijn voor hun uitvoering door middel van regelmatige storting of door een lopende opdracht bij uw bank. U kunt ons steunen door geld over te schrijven op het rekeningnummer:

Imane vzw
Lakborslei 445
2100 Deurne
001-5022454-64
BIC: GEBA BEBB
IBAN: BE29 0015 0224 5464
Bank name: Fortis Bank
 
Alvast dank voor uw vrijgevigheid.

Met steun van:

Met de steun van